ساحات تفریحی و تاریخی کابل

 

تاریخچه ارگ

     کابل شهری است  با تاریخی کهن که مامن پادشاهان و امرای بسیاری بوده است. در گذشته حصاری آن را در بر می گرفت که تا هنوز آثار آن دیوار ها باقی است. برای ورود به داخل شهر، شش دروازه وجود داشت که هر یک با اسامی خاص شناخته می شد. از جمله ی این دروازه ها می توان از دروازه ی کندهاری که در دهمزنگ امروزی واقع بود، دروازه سردار جهان خان ، در قسمت سلام خانه ، اسپینه دروازه ، دروازه پیت در عقب مسجد عیدگاه ، دروازه گذرگاه به سمت بالا حصار واقع بود و دروازه لاهوری نیز یکی از این شش دروازه بوده است که تا هنوز بعضی از کهن سالان در خاطرات شان از آن یاد می کنند.  
مرکز حکم رانی پادشاه در بالاحصار قرار داشت. قبل از زمامداری عبدالرحمن خان برای سکونت شاه مکان مناسبی وجود نداشت. بالاحصار و ارگ شیر پور در جنگ های افغان و انگلیس آسیب دیده و قسمت هایی از آن سوخته بود. در زمان حکمرانی امیر شیرعلی خان کار ساخت قلعه ی شیرپور به دستور وی آغاز شده بود، اما با حمله ی انگلیسی ها به کابل  در  سال 1878 م ، امیر به شهر مزار  رفت و کار ساخت و ساز ارگ نا تکمیل باقی ماند. زمانی که امیر  عبدالرحمان خان از شمال به کابل آمد و قدرت را در دست گرفت، برای سکونت  پادشاه مکان مناسبی وجود نداشت. عبدالرحمن خان شب اول را در منزل غازی عبدالله خان وردک که در ده افغانان کنونی موقعیت داشت، سپری کرد
امیر عبدالرحمان خان در سال 1299 هجری قمری  طرح ساخت ارگ را روی دست گرفت. در این زمان شاه به خاطر تنظیم امور نظامی به جلال آباد سفر کرد و چندی در جلال آباد ماند. امیر به پسر بزرگ خود نامه فرستاد و از وی خواست که در مشوره با مشاورین کار ساخت ارگ را در محل امروزی آغاز کند. بلاخره کار ساخت ارگ توسط ت

عدادی از معماران ماهر و ورزیده در سال 1300 هـ..ق آغاز شد.

در ساحه ای که امروز ارگ قرار دارد قبلاً آبادی وجود نداشت، بلکه یک دشت خاکی بود. در قسمت هایی از  این ساحه مزرعه و باغ وجود داشت و در اطراف آن بیابان واقع شده بود.  در ساحه ی ده افغانان فعلی یک بازار کوچک وجود داشت ، محله ی وزیر محمد اکبر خان مینه دشت بود که بعدها در زمان غازی امان الله خان اولین میدان هوایی در آن جا تاسیس شد.

هم زمان با ساخت ارگ برخی تعمیرهای دیگر نیز اعمار شد . یکی " بستان سرای " نامیده  می شد که در پارک زرنگار کنونی موقعیت داشت. و امروز مزار امیر عبدالرحمان خان در آن جا موقعیت دارد. تعمیر دیگر که امیر عبدالرحمان خان در آن جا زندگی می کرد " گلستان سرای " نامیده می شد که در مقابل وزارت معارف و در محوطه ی امروز شاروالی کابل  واقع شده بود . این دو بنا در آن زمان مربوط به ارگ می شد.
در حال حاضر برخی تاسیسات ارگ در نقشه ی شهری  کابل امروز موجود نیست. بعضی از این تعمیر ها  از بین رفته و برخی به شکل اصلی ترمیم شده و تا هنوز باقی  است.  در حال حاضر بعضی از این تعمیر ها در داخل ارگ و بعضی دیگر در بیرون از محوطه ارگ قرار دارد. به عنوان نمونه  قصر استوری در وزارت خارجه قرار دارد و در قصر ناک باغ،  آرشیف ملی جابجا شده است . قصر زین العمارت به قصر صدارت کنونی اطلاق می شد که از سوی نایب لسلطنه نصر الله خان اعمار شده است.
از لحاظ موقعیت؛ ارگ در نقطه مرکزی شهر کابل واقع شده است.  در جهت شرق  ده افغانان، سمت شمال غرب محله ی مراد خانی موقعیت دارد.   از  مقابل ارگ  جاده پشتونستان وات الی مکروریان ها، جاده ای وجود دارد که در طرف دیگر آن وزارت معادن ، اداره امور  و وزارت دفاع ملی موقعیت دارد. در شمال شرق ارگ چهار راهی آریانا

 و در طرف دیگر آن هوتل آریانا و اداره احصاییه مرکزی موقعیت دارد.  از قسمت شمال، جاده ی عمومی عبور کرده و در  آن سوی سرک لیسه امانی و منازل مسکونی ساحه وزیر اکبر خان واقع شده است. در غرب ارگ وزارت خارجه ، سفارت چین و دفاتر سازمان ملل متحد موقعیت دارند. در  نقطه ی جنوبی  عزیزی سنتر و بناهای دیگر است.

اولین ساختمان اعمار شده در داخل ارگ،  کوتی باغچه نامیده می شود که کار ساخت آن در سال 1304 هجری قمری تکمیل شد.  پس از  آن چندین تعمیر دیگر  نیز اعمار شد به طور مثال؛ تعمیر ارگ ، قصر سلام خانه ،گنبد نقاره خانه ، بازار ارگ کوتوالي، قرارگاه شاهی ، حمام شاهی، دفتر مستوفی الممالک،  قصر سلام خانه.  باغ بابر

فیس دخولی: ۱۰۰افغانی

ساعات: از ۷صبح تا ۶عصر

باغ بابر اصلاً توسط رهبر مغل, بابر طرح ریزی گردیده بود و فعلاً به آرامگاه  وی تخصیص داده شده است.درین اواخر موسسسه فرهنگی آغا خان آنرا دوباره آباد نمودهاست. باغ بابر مشهورترین و بزرگترین پارک در شهر کابل میباشد. باغ بابر با فراگفتن ۴نمونه باغ های معمول یکی از سلسله چمن های چهار تخته یی بوده که دارای منبع آب بوده و چهار اطراف آنرا ساختمان های صناع دستی احاطه نموده است که در هنگام نمایشات به فروش نیز میرسد و یک جای باستانی میباشد.

 

باغ وحش کابل

فیس دخولی:۱۰۰افغانی

ساعات:از ۷صبح تا ۶عصر

در مراحل اولی آن در سال ۱۹۶۷آباد شده است و برای شهروندان کابل یک جای بسیار مشهور میباشد که دریک هفته تقریبا به تعداد ۲۵۰۰۰شهروندان از آن دیدن میکنند. تقریبا دارای ۲۸۰قفس خانه میباشد. باید گفت که موجودیت یک جوره شیر(مونث و مذکر) در باغ  برای باغ وحش کابل بسیار جالب و دیدنی میباشد که از طرف حکومت چین به افغانستان کمک شده است.تنها خوگ, و یک چوچه شتر که آنرا بنام جونگی نیز یاد مینماید مربوط به کشور افغانستان بوده است.

در حقیقت باغ وحش کابل در جریان چند سال جنگ های  داخلی و دوره های رژیم طالبان آسیب های زیادی را متحمل شده است. ولی بعداً بازسازی های قابل ملاحظه در آن صورت گرفته است. مثلاً قفس ها در باغ وحش کابل ترمیم شده است جسامت های قفس های آن بزرگتر شده ونیز رنگ کاری و پاک کاری گردیده است. یک پارک اصلاً ذریعه گل ها, درختان, و چمن های آن زیبا معلوم میشود. باید گفت که باغ وحش کابل بعد از تاریخ هشتمماه اگست دارای ۴تیم کارمندان صحی حیوانی خواهد بود تا از حیوانات داخل باغ وحش پرستاری کنند.

 

مقبره نادر شاه

نشانی: تپه مرنجان

فیس دخولی: 100 افغانی

ساعات: از ۷صبح تا ۶عصر

نادر شاه در سال 1933 ترور شد. جای مقبره او بالای تپه مرنجان مکان گدی پرانی بازی در وقت نوروز است.

نگارستان ملی هنر

آدرس: سرک آسمایی

فیس دخولی: 250 افغانی

ساعات:8 صبح تا 4 عصر

مشهورترین نگارستان هنری افغانستان، نگارستان ملی هنر دربردارنده نقاشی های قدیمی و مدرن است. نمایشگاه شامل آبرنگ از زندگی در کابل، شامل تاج گذاری احمد شاه درانی؛ و نمایشگاه هنری رهبرهای افغانستان است.این موزیم دارای باقی مانده ارتش توسط خانم الیزابت باتلر است که نشان دهنده آخرین نجات یافته عقب نشینی بریتانیا میباشد. کارهای معاصر درخارج از نگارستان برای فروش وجود دارد.

بسیاری از مجموعه های نگارستان در دوره اشغال طالبان تخریب شده است، اما کارمندان بسیاری از اثرهای هنری را پنهان کردند. عکس های موجودات زنده – تحت قوانین طالبان ممنوع بود – روی آنها رنگ شده و اخیرأ احیا شده است.کارمندان علاقه مند ارایه راهنمایی های سیاحتی هستند.

 

موزیم کابل

آدرس: سرک دارالامان، روبروی کاخ

فیس دخولی: 100 افغانی

ساعات کاری: 8 صبح تا 3:30 بعد از ظهر

موزیم کابل مکان های از افغانستان در مرکز پادشا هان کهن را نشان میدهد. درحالی که کمتر از یک سوم مجموعه اصلی از اشغال طالبان و شوری نجات یافت، اما چیزهایی که باقی مانده ارزنده است. گرایکا باتریکان، مجسمه های بودا، دروازه های مرمری و حک کاری روی چوب، حک کاری چوبی نورستانی این موزیم را یکی از منحصر به فردترین ها در جهان کرده است. 

 

زیارت عاشقان و عارفان

فیس دخولی: رایگان، اما اعانه کوچک هنگام خروج قابل قدر است.

ساعات کاری: 7 صبح تا تاریکی هوا

این زیارت مقبره دو برادر، عاشقان و عارفان، محافظان شهر کابل و مسؤل خوشبختی بوده اند. این برادرها نوادگان شاعر بزرگ هرات، خواجه عبدالله انصاری هستند. آنها توسط پادشاه غزنویان بهرام شاه در اوایل سالهای قرن 12 به غزنی خواسته شدند. آنها از غزنی به کابل آمده و در آنجا رهبران معنوی شهر شدند. بابر به این آرامگاه در خاطرات خود اشاره کرده است.

 

غییر مذهب دادن کابلی ها

افسانه های محلی عاشقان و عارفان را فرزندان دوست داشتنی زبیر میدانند که توسط جنرال عبدالرحمن ابن سمورا، فرمانده اولین ارتش اسلامی در سال 644A.D  وارد کابل شد، والی کابل انتخاب شد. زبیر نقش مهمی داشت گرچه شهر گرفته شده بود و پادشاه هندو ارادج از قبول دین جدید سر باز زد. او یک پادشاه سخاوتمند بود و زمانی یک تندور بزرگ ساخت که حتی همه افراد وابسته به او را در محافل غذا میداد. یک روز وقتی که همراه زبیر از تندور کلان بازدید میکرد، پادشاه نگهان رو به والی کرد و گفت،" آیا فکر میکنی که در صورت افتادن در این تندور خداوند فرزندانت را حفظ میکند؟" زبیر به او اطمینان داد که خداوند بدون شک بیگناهان را حفظ خواهد کرد و پادشاه به او قول داد که اگر چنین اتفاق بیأفتد او مسلمان میشود. در آن روز ترسناک، هر دو کودکان در تندور انداخته شده و برای یک ساعت آنجا بودند درحالی که شاهدین ترسیده با سکوت سنگینی منتظر بودند. وقتی که دروازه ها در نهایت باز شد یک آه شگفت انگیز در بین جمعیت پخش شد درحالی که کوکان به جلو میآمدند و هر کدام از آنها گل نرگسی داشتند که به پادشاهان به خاطر مسلمان شدنش به او دادند.

هنگام ورود به محوطه آرامگاه، شما دو تعمیر میبینید. قبر خواجه عبدالصمد مشهور به عارفان ( معنوی بخش)، برادر کلان تر، دقیقا در راستای هم است، اما عارفان دستور داد که مردم اول باید از مقبره برادرش بازدید کنند. مقبره خواجه عبدالسلام، مشهور به عاشقان (عاشق)، مهارت های بشری در سقف قابل توجه است، لامپ های آویزان، بال های شیشه آبی رنگی کلان، ستون های مختلف پیکر تراشی شده. با در آوردن کفش ها وارد دهلیز چوبی عجیبی همراه چهارچوب های منبت کری شده  و نعل های میخ شده، که در بالای آن سنگ نوشته مربوط به ساخت تعمیر در قرن 18 در زمان محمود شاه((r. 1800-1803; 1809-1818)) فرزند تیمور شان بود. دهلیز شما را به مقبره وصل میکند که توسط چوب های باکیفیت توسط امیر حبیب آللهr. 1901-1919  )نمایش داده شده بود تا جایگزین اثرهای سوخته شود. مقبره با پارچه های گلدوزی شده,پوشیده شده است.

مقبره عارفان بسیار شبیه به دیگری است گرچه دهلیز برای رسیدن به آن ندارد. در کنار آن، در بالا مسجدی است که از بالکن آن میتوان به پایین به طرف مقبره همراه با بیرق های استاندارد, آن را تماشا کرد.

 

قصر پادشاهی دار الامان

نشانی: سرک دارلامان

ساعات: 7 صبح تا تاریکی هوا

این مکان برای بازدید باز نیست اما از بیرون میتوان آن را تماشا کرد.

 قصر دارالامان (مکان آرامش) قصری به شکل اروپایی با 150 اتاق است که در فاصله 16 کیلومتری (10 مایلی) خارج از مرکز کابل، افغانستان فاصله دارد. وقتی که قصر در 1920 توسط 22 معمار اروپایی طراحی شد، این ساختار با این هدف بوجود آمد که نماد برنامه های شاه امان الله برای دموکراتیک شدن بود – پلان هایی که در نهایت ناکام ماند زیرا اسلام محافظه کار مخالفت های در اواخر 1928 در مقابل او نشان داد و او به اروپا گریخت. کاخ اکنون به خرابه ای تبدیل شده است.

 

مارکیت کاه فروشی

نشانی: کوچه کاه فروشان، پشت مسجد پل خشتی

ساعات کاری: 7 صبح تا تاریکی هوا – شنبه الی پنجشنبه

همچنین به کوچه کاه فروشان مشهور است، بازار کاه فروشان دارای اتاق های خرد و غرفه ها است که پرنده، بودنه، کفتر، طوطی، قناری، کبوتر، عقاب و قرقاول می فروشند. مواظب قرقاول های چشم سفید باشد!

 

بالا حصار و دیوار شهر

فیس دخولی: رایگان

ساعات کاری: 8 صبح تا 4 عصر

بالا حصار قصر سابقه پادشاه بوده است که مانند محافظ جنوب غرب کابل عمل میکرده است. تا حال نزد ارتش افغانستان است، مکان اصلی برای مراجعین بسته است، اما جهانگردان میتوانند از کنار دیوار ها بالا بروند. پیاده گشتن در آنجا 4 ساعت طول میکشد.

 

آرشیف (محل نگه داری اسناد و اوراق) ملی:

نشانی: سالنگ وات

فیس دخولی: رایگان

ساعات کاری:8 صبح تا 5 بعد از ظهر شنبه – پنچ شنبه

آرشیف ملی دربردارنده 15,000سند است و در قصری بسیار زیبا مربوط به قرن 19 نگه داری مشود. از جمله آثار به نمایش گذاشته شده شامل توافق نامه 1919 است که بریتانیا حق سلطنت و پادشاهی را به افغانستان می دهد، قرآن ها از دوره دورانی و یک نامه مربوط به قرن 14 که توسط تیمور نوشته شده است، میباشد.

 

مسجد شاه دو شمشیره

نشانی: سرک شاه دو شمشیره روبه روی مقبره شاه دو شمشیره، ناحیه 1.

فیس دخولی: رایگان

ساعات کاری: 24 ساعت، هفت روز در هفته

مسجد شاه دو شمشیره اولین مسجد بعد از ظهور اسلام در افغانستان میباشد. از زمان ساختن این مسجد، این بنا چندین بار تخریب و بازسازی شده است. این بنای دو منزله توسط مادر امان الله خان دوباره ساخته شد، که نمایش سراج الخوانین یا خانم اول نامیده میشود که در سنگ بنای این مسجد آن را میتوان دید. بنا با چوب و پلاستر حکاکی شده است.

 

  

مسجد عیدگاه

نشانی: چمن حضوری، پل محمود خان

فیس دخولی: رایگان

ساعات کاری: 24 ساعت، 7 روز در هفته

عیدگاه یا مکان عبادت دوم و مهمترین مسجد بزرگ اهل تسنن در افغانستان است. مسجد بیش از یک میلیون بازدید کننده در سال دارد که بیشتر آنان برای نماز عید می آیند.

 

 

 

  

کوچه مرغ فروشی

نشانی: کوچه مرغ فروشی، شهر نو

فیس دخولی: رایگان

ساعات کاری: 7 صبح تا تاریکی هوا

مورد علاقه مردم محلی و جهانگردان می باشد، کوچه مرغ ها مکانی برای خرید از عتیقه جات ، صنایع دستی، تا پیراهن ها و چمدان است.

 

زمین گلف کابل

http://www.kabulgolfclub.org/

حق ورود: 100 افغانی

ساعات کار: 7 صبح تا تاریکی شب

باشگاه گلف کابل، زمین گلف کابل برای اولین بار در سال 1967 باز شد و دوباره در سال 2004 مورد استفاده قرار گرفت. زمین گلف معمولی "سبز" که متشکل از ریگ و روغن ( برای جلوگیری از باد بردن ریگ ها) است. زمین دارای 9 سوراخ است، و ساکن گلف کابل، محمد افضل عبدل.

 

دیوارهای کابل

بعد از دیوار چین ،کابل شهری است که با دیوارهای مستحکم بنا یافته است    

بنابر روایات تاریخی ، دیوار کابل درزمان رتبیل شاه  به منظورمدافعه شهربرفراز کوه شیر دروازه و آسمایی آباد شد تابتواند خطرات شمال و جنوب شهر را دفع کند .

در باره این دیوارقصه هایی وجود دارد گویند شاه کابل در زمانیکه این دیوارها را آباد می کرد  برای مردم شهر دستور داد تا آنرا بنا کنند ، زیرا از نظر دوره های تاریخ زمان برده گی را در بر می گرفت ،زنان نیز موظف بودندتا درجریان آبادانی این دیوارها برای مردان آب و غذا بر سانند .روایت است  ،شاه کسانی راکه در ساختن دیوار تعلل و تنبلی می کرد  در داخل دیوارو میان خشت و گل زنده  قرار میدادند و روی آن خشت و گل دیگر را هموار می کردند .

گویند زنی که تازه عروس بود ،شوهرش برای کار در این دیوارها مشغول بود.عروس نیز با شوهرش رفته بود ،  شاه با خشم مردان را به کار فرا میخواند ،زن تازه عروس که خشم وتحکم شاه را بر مردم دید ،مردان را ملامت کرد که چرا اینهمه ظلم و ستم وخشونت شاه را تحمل می کنند ، ازهمین رو  وقتی عروس با شاه رو برو شد  در حالی که با مشتی گل  به روی او میزد ،مردان را به بی غیرتی و نامردی  متهم می کرد چرا از فرمان ظالمانه شاه اطاعت می کنند .مردان به پیروی از زن تازه عروس  به شورش پرداختند  شاه و محافظانش را در داخل دیوار در زیر خشت وگل گور کردند و نابود ساختند .

گفته میشود که بعد از دیوار چین ؛ کابل شهری است  که با دیوار های مستحکم  احاطه گردیده  است . از آن روزگار که سده های فراوانی میگذرد ؛ کوه ها همچنان استوار و پا برجا مانده ولی  با تاسف  در اثر اعمار خانه  ها در حواشی کوه و یا گذشت زمان ؛بخش های ازکوه یا از بین رفته و یا هم لغزیده اند  که نهاد های مسوول  به این بنای تاریخی توجه مبذول داشته و به مرمت کاری آن بپردازند

تخلیص از مقاله شاه محمود محمود ،چاپ شده در کتاب سومین سیمنار علمی تحقیقی میلاد کابل 

ده افغانان کابل    

یکی از محلات تاریخی و قدیمی شهر کابل ،قریه ده افغانان کابل است که .در عصر بابرشاه از این محل یاد شده ،در ین قریه  خانواده امان الله خان  زیست می کردو در سال 1299هنگام توزیع تذکره شاه امان الله خان فرمود : در تذکره من بنویسید که ساکن ده افغانان هستم ) که بعدا خانه خود را به محمود طرزی بخشید .قصر ستور،ارگ ،بوستان سرا،گلستان سراوپارک زرنگار درقلمرو ده افغانان بود.روایت است که در زمان امیر عبدالرحمن خان شخصی بنام حبیب الله  یکی ازخوانین کوچی متهم به قتل خواهر خود میشود و مدت 25سال زندانی می گردد،اقوام حبیب الله به خاطراحوال گیری او در این منطقه جاگزین میشوند .این گروه در زمان اقامت شان برای مردم کابل شیر وپنیر گاوی و گوسفندی می فروختند ،از این رو مردم کابل این منطقه را به نام ده افغانان مسما کردند