عبدالقیوم «احمدی»
در جهان امروزی، مدیریت شهری دیگر تنها به ساخت جادهها، جمعآوری زبالهها یا ارائهٔ خدمات ابتدایی محدود نمیشود؛ بلکه به یک نظام پیچیده و هوشمند تبدیل شده است که در آن، فناوری نقش محوری ایفا میکند. در چنین بستری، راهاندازی یک چنین برنامه یا اپلیکیشن خدمات شهری شاروالی کابل صرفاً یک ابزار مبتنی بر فناوری نه، بلکه میتوان آن را یک تحول مهم در ساختار ادارهٔ شهری دانست. برای نخستین بار شاروالی کابل از یک نرمافزاری رونمایی کرده است که در آن بخشهایی ازجمله: صفحهٔ اصلی، اطلاعیهها، ثبت شکایات، پروژههای شهری و سایر خدمات آنلاین در دسترس قرار دارد. این برنامه در موبایلها و کمپیوترها قابل نصب بوده و آمادهٔ استفاده است. البته با استفاده از آن شهروندان میتوانند از تازهترین اطلاعیهها آگاه شده، مشکلات شهری خویش را ثبت کرده، از روند اجرای پروژههای زیربنایی مـرحله به مرحه آگاه شوند. اهمیت این اقدام از آنجا برجسته میشود که کابل بهعنوان یک شهر پرجمعیت و در حال رشد، با چالشهای متعددی از جمله ازدحام و صفهای طولانی مراجعین، مشکلات زیربنایی و محدودیت منابع مواجه است. ممکن است تعدادی از مراجعین تنها برای شنیدن یک معلومات عادی برای مدت زیادی، جلوی دربِ ادارات دولتی انتظار بکشند. در چنیـن شرایطی، استفـــاده از فنــاوری میتـوانـد بهعنوان یک ابزار قدرتمند برای مدیریت بهتر منابع، اولـ
ویتبندی پروژهها و افزایش کارایی خدمات عمل کند. این نرمافزار در واقع زمینهساز، گذار از مدیریت کهنه و قدیمی به مدیریت مبتنی بر اطلاعات است؛ جایی که تصمیمگیریها بر اسـاس اطلاعات واقعی، دیدگاهها و نظریات مستقیم شهروندان انجام میشود. نقش این نرمافزار در تقویت مشارکت شهروندی نیز قابل توجه است.
از این بعد شهروندان تنها دریـافتکنندهٔ خدمات نیستند، بلکه به بازیگران فعال در بهبود وضعیت شهر تبدیل میشوند. این سامانۀ خدماتی امکان ثبت مشکلات، ارائهٔ پیشنهادات و پیگیری نتایج، حس مالکیت نسبت به شـهر را افزایش میدهد. این مشارکت فعال، یکی از ارکان اساسی توسعهٔ پایدار شهری بهشمار میرود. از سوی دیگر این اقدام میتواند به افزایش شفافیت و پاسخگویی منجر شود. زمانی که روند اجرای پروژهها بهصورت مرحلهوار در دسترس عموم قرار گیرد، زمینهٔ مهار فساد اداری و سوءمدیریت فراهم میشود.
شهروندان میتوانند عملکرد نهادهای مسئول را ارزیابی کنند و این خود، فشار مثبتی برای بهبود کیفیت خدمات ایجاد میکند. همچنان، این نرمافزار میتواند بهعنوان یک بانک اطلاعاتی ارزشمند عمل کند. اطلاعات و معلوماتی که از طریق ثبت شکایات و نظریات مردم جمعآوری میشود. از طرفی این برنامه به مسئولین شاروالی کمک میکند تا نقاط ضعف را شناسایی کرده و برنامهریزی دقیقتری انجام دهند. از بعد اقتصادی نیز، هوشمندشدن این بخش خدمات شهری، خواهد توانست تا هزینههای اجرایی را کاهش داده و بهرهوری را افزایش دهد. کاهش مراجعات حضوری، صرفهجویی در زمان و منابع و تسریع روند رسیدگی به مشکلات، همگی به نفع شهروندان و این اداره خدماتی خواهد بود.
در نهایت، باید تأکید کرد که این ابتکار، نشانهای از تغییر نگرش در مدیریت شهری است؛ نگرشی که به دنبال شفافیت، کارآمدی و مشارکتپذیری بیشتر است. بدون شک، موفقیت این طرح در گرو حمایت شهروندان، آموزش استفاده از آن و توسعهٔ زیرسـاختهـای دیجیتـال است. اما آنچه روشن است، این است که این گام، آغاز مسیری است که میتواند آیندۀ مدیریت شهری کابل را بهگونهٔ بنیادین دگرگون سازد.