شهر را با هم زیبا و آراسته سازیم

یک شهروند: «کارگران تنظیف برای پاک نگهداشتن شهر و سلامتی ما زحمت می‌کشند، نباید آن‌ها را تنها بگذاریم.»
شهر کابل در قدیما از هر جهت، از ویژگی‌های خوبی برخوردار بود، عمده‌ترین دلیل آن این بوده که در کابل قدیم مردم به‌ رعايت ارزش‌ها، اهميت فراوانی قايل بودند.
به‌گونهٔ مثال: با آن‌ كه كوچه‌های آن‌ زمانِ شهر، با معيارهای اصولی انجنیری امروز برابر نبود، اما در همه فصول سال، سرك‌ها و كوچه‌ها پاك بودند و مردم خود را به رعايت پـاكی و نظـافت شــهر مكـلف و موظف می‌دانستند.
بزرگان، ريش سفيدان، جوانان و نوجوانان همه در پاكی، نظافت و رعايت اين اصل مهم اسلامی و انسانی مبادرت می‌ورزیدند. در کابل قدیم، تنها يك دست‌گاه راديو آن‌هم در دههٔ سی رواج يافت و چند جريده و روزنامه كه آن‌هم برای افراد باسواد بود. ديگر زمينه و فرصت تبليغات رسانه‌ای و مانند آن وجود نداشت. اما آن‌ چه وجود داشت، فرهنگ پربار و پايداری بود كه از یک نسل به نسل‌های بعدی منتقل شده و میراث مانده بود.
بزرگان همواره راجع به نظافت و پاکی شهر، به كودكان و نوجوانان می‌گفتند و تلقين می‌كردند.
اين تبليغ و تلقين در خانواده‌ها چنان عام و مؤثر بود كه هرگز كسی از آن بی‌بهره نمی‌ماند.
به‌خاطر بايد داشت كه اين تلقین کردن‌ها در همۀ جهات زندگی به كودكان و اعضای خانواده صورت می‌گرفت. مردم می‌دانستند كه خانواده نخستين بنياد و نهاد آموزش و پرورش است و بايد از همان‌جا شخصيت كودكان را پرورش داد. از اين‌رو نه‌تنها مسائل پاكی و نظافت شهر، بلكه تمام آداب اجتماعی و فرهنگی رعایت می‌شد. البته اين امر تنها در محدودهٔ گفتن باقی نمی‌ماند، بلکه از سوی مردم عملی نیز می‌شد.
وقتی مردم در سر راه خود چیزی مانند كاغذ، تكهٔ سنگ و یا كلوخی را می‌ديدند آن‌را بر می‌داشتند.
وقتی كودكان می‌ديدند كه پدران و بزرگ‌سالان پارچهٔ كاغذی را از زمين برداشته و در گوشه يا سوراخ ديواری می‌گذاشتند، اين امر در روحیهٔ آنان تأثير به‌سزايی می‌گذاشت.
ازين‌رو كوچه‌ها، جاده‌ها و در کل محیط زیست، پاک و تمیز بود. وقتی هر كس مسئولیت داشت که چیزی مانند يك پارچه‌كاغذ را از زمين بردارد، بناءً هيچ‌ كسی حاضر نمی‌شد كاغذ یا شی دیگر را به كوچه و سرك بيندازد. در حالی‌ كه امروزه مردم، با وجود پیشرفت سواد و دانش، امكانات و سهولت‌ها بازهم به مسائل شهری تا اندازهٔ زیادی بی‌اعتنا هستند.
اين امر ناشی از زايل شدن ارزش‌ها و از هم پاشيدگی فرهنگ شهری بوده که در دهه‌های اخیر، حکومت‌ها مانند سایر مسائل شهری، به احیای این ارزش‌ها کمتر توجه کردند.
در سال‌های اخیر شاروالی کابل در پهلوی تمرکز به زیرساخت‌های شهری، به دو کار مهم اقدام کرد:
اول؛ در نتیجهٔ تلاش‌های فراوان، زباله‌هایی که روزانه تولید می‌شود به اسرع وقت به بیرون از شهر منتقل می‌گردد.
دوم؛ راه‌اندازی برنامه‌های آگاهی‌دهی.
این برنامه که از طرف ریاست نشـرات و آگـاهی عامه، مدیریت می‌شود گام‌های ارزشمندی در احیای ارزش‌های پسندیدۀ پارینه بود. این بـرنامه‌ که از طـریق نشست‌هـای رودررو با اقشار گوناگون شـهر صـورت می‌گیرد، نتایج ملموسی را نیز در پی داشته است در روشنایی آن تکانهٔ خوبی در مشارکت مردم در کارهای عامۀ شهری به وجود آمده است.
به‌گونهٔ مثال: مشارکت فعال مردم در غرس نهال، مشارکت در حشرهای تنظیفی و ایستادن در کنار پرسونل تنظیف شاروالی کابل این گفته‌ها را مصداق می‌بخشد. یکی از باشندگان شهر که در حشر تنظیفی اشتراک ورزیده بود گفت: «کارگران تنظیف برای نظافت شهر و سلامتی ما تلاش می‌ورزند. نباید آن‌ها را تنها بگذاریم.» وقتی می‌گوییم (شهر ما؛ خانۀ ماست) همان ذوق و سلیقۀ که در پاکی و زیبایی به کار می‌گیریم؛ به شهر خود نیز توجه داشته باشیم.

از مقالات پامیر (هفته‌نامه رسمی نشرات شاروالی کابل)