✍️عبدالقیوم «احمدی»
ریاست تنظیم و انکشاف مجدد شهری شاروالی کابل با تطبیق برنامههای تنظیم مجدد زمین، انکشاف مجدد شهری و توسعهٔ زونینگ، زمینهٔ پلانیسازی ساحات غیرپلانی، بهبود خدمات شهری و ایجاد زیربناهای معیاری را در بخشهای مختلف شهر کابل فراهم ساخته است. ریاست تنظیم و انکشاف مجدد شهری شاروالی کابل بهعنوان یکی از ریاستهای تخصصی این اداره، مسئولیت تنظیم و پلانیسازی ساحات غیرپلانی، انکشاف مجدد ساحاتی را که قبلاً در آنها پلان شهری تطبیق نشده، زمینهٔ توسعهٔ متوازن شهر کابل را برعهده دارد. با توجه به این که بیش از ۷۰ درصد ساحات شهر کابل را مناطق غیرپلانی تشکیل میدهد و طی چند دههٔ گذشته در این مناطق ساختوسازهای غیرمعیاری و خلاف اصول شهرسازی صورت گرفته است، این ریاست تلاش دارد تا از طریق برنامههای تنظیم مجدد زمین و انکشاف مجدد شهری، زمینهٔ توسعهٔ اصولی و معیاری این ساحات را فراهم سازد.
انجنیر وحیدالله «ترابی» رئیس تنظیم و انکشاف مجدد شهری شاروالی کابل، در گفتوگو با گزارشگر نشریهٔ پامیر گفت: «هدف از ایجاد این ریاست، حل مشکل ساحات غیرپلانی و تبدیل آنها به ساحات پلانی و برخوردار از تسهیلات، خدمات شهری و زیربناهای اساسی است.»
وی افزود: مطابق مقررۀ نافذه، برنامههای تنظیم مجدد زمین و انکشاف مجدد شهری بدیل استملاک بوده و مالکین زمینهای شامل پروژه، از طریق سهمگیری فیصدی معین از زمینهای خود، زمینهٔ تطبیق پروژه را بهگونهٔ خودکفا فراهم میکنند. پس از تطبیق پروژه، ارزش زمین افزایش یافته، خدمات و زیربناهای اساسی در ساحه ایجاد میشود و مالکین دوباره در همان ساحه جابهجا میشوند. بدون آنکه بافت اجتماعی منطقه تغییر کند. به گفتهٔ وی، بهمنظور تسهیل روند تطبیق این برنامهها، کارشناسان ریاست تنظیم و انکشاف مجدد شهری با همکاری تیم تخنیکی ادارۀ همکاریهای بینالمللی جاپان (JICA)، کار روی مسودۀ مقررهٔ تنظیم مجدد زمین شهری و انکشاف مجدد شهری را آغاز کردند که این مقرره در تاریخ ۲۱/۱۱/۱۳۹۸ هجری خورشیدی در چهار فصل و ۳۲ ماده از سوی کابینهٔ حکومت وقت به تصویب رسید.
رئیس تنظیم و انکشاف مجدد شهری خاطرنشان ساخت که بهمنظور ایجاد سهولت بیشتر در تطبیق پروژهها، طرزالعملهای تنظیم مجدد زمین، انکشاف مجدد شهری و رهنمود کاری آمریت زونینگ ساحات غیرپلانی نیز ترتیب شده است تا روند اجرای برنامهها بر اساس چارچوبهای قانونی و تخنیکی با نظم بیشتر پیش برده شود. وی تصریح کرد که این ریاست مطابق چارچوب طراحی شهری، مقررۀ تنظـیم مجـدد زمین شهری، مقررۀ انکشاف مجدد شهری، مقررۀ صدور مجوز ساختمان برای ساحات پلانی و غیرپلانی و سایر طرزالعملهای مربوط، پروژههای متعددی را در سطح شهر کابل روی دست دارد.
به گفته وی، در بخش تنظیم مجدد زمین، پروژههای ساحهٔ قلعهٔ بختیار گذر ۲۲ ناحیه ششم، گذر ۱۵ ساحۀ برکی ناحیه چهارم، گذر ۱۰ ناحیه سیزدهم، فاز دوم پروژهٔ تنظیم مجدد زمین شامل گذرهای ۲۱، ۲۲ و ۲۴ ناحیه ششم، پروژهٔ گذر ۸ ساحه نیازبیگ ناحیه پنجم و پروژهٔ تنظیم مجدد ساحهٔ غیرپلانی قسمت «ج» خوشحالمینه ناحیه پنجم از مهمترین پروژههای در حال اجرا و پلانسازی این ریاست است.
انجنیر ترابی افزود: در بخش انکشاف مجدد شهری نیز پروژههای ساحهٔ قلعهٔ وکیل در گذرهای ۱۲ و ۱۳ ناحیه نهم، پروژهٔ ۹۱ فامیلی ناحیه هفدهم، پروژهٔ شمالشرق چهارراهی پنجصدفامیلی در ناحیه پانزدهم، پروژهٔ شمالغرب سرک میدان هوایی متصل چهارراهی میدان هوایی در ناحیه دهم، پروژهٔ گذر ۷ ساحهٔ زورآباد سرای شمالی در ناحیه چهارم، پروژهٔ شرق شهرک طلایی و شماری از پروژههای دیگر در مراحل مختلف طراحی، پلانسازی و تطبیق قرار دارد. وی گفت که برخی از این پروژهها نیز به دلایل مختلف تخنیکی و اجرایی موقتاً معطل یا متوقف شده است. ایشان تأکید کرد که تمامی برنامههای تنظیم مجدد زمین و انکشاف مجدد شهری بر مبنای توافق، مشارکت و سهمگیری مالکین جایدادها تطبیق میشود و پیش از آغاز هر پروژه، مطالعات اقتصادی و اجتماعی، سرویهای تخنیکی و معلوماتی، ترتیب پلان املاکی و طرح پلان انکشافی ساحه انجام میشود.
به گفته وی، در تمام مراحل، نظریات و پیشنهادات مالکین زمین اخذ شده و در غنامندی پلانها مورد استفاده قرار میگیرد. رئیس تنظیم و انکشاف مجدد شهری همچنین از دستاوردهای آمریت زونینگ این ریاست یادآور شد و گفت که این آمریت از زمان ایجاد تاکنون روی ترتیب زونینگ پلان شماری از نواحی شهر کابل کار کرده است. پس از منظوری این پلانها، برای متقاضیان اعمار ساختمان مطابق معیارهای شهری طرح ارائه میشود که این اقدام، علاوه بر فراهمسازی زمینهٔ اخذ مجوز قانونی ساختمان، از اعمار ساختمانهای خودسر و بدون مجوز نیز جلوگیری کرده است.
وی افزود که در حال حاضر امور تطبیقی شماری از پروژههای تنظیم مجدد زمین و انکشاف مجدد شهری جریان دارد و تعدادی دیگر در مرحلهٔ پلانسازی و اخذ توافق مالکین زمین قرار دارد. همچنان مطابق پلانهای انکشافی زونینگ، طرح اعمار ساختمان برای بیش از یک هزار متقاضی در نواحی مختلف شهر کابل تهیه و جهت طی مراحل قانونی به ریاست تحلیل و صدور مجوز ساختمان ارسال شده است. انجنیر ترابی اظهار داشت که بهمنظور بهبود روند کاری، رفع مشکلات موجود در مراحل طراحی و تطبیق پروژهها، تأمین بهتر منافع مالکین جایدادهای شامل پروژههای انکشافی و ایجاد هماهنگی بیشتر میان ادارات ذیربط، کار روی اصلاح مقررهها و طرزالعملهای مربوطه نیز انجام شده و اسناد لازم جهت طی مراحل بعدی به مراجع مربوط ارسال شده است. وی از باشندگان شهر کابل خواست تا در تطبیق برنامههای تنظیم مجدد زمین و انکشاف مجدد شهری با شاروالی کابل همکاری کنند و گفت: «توسعهٔ پایدار شهری بدون همکاری مردم امکانپذیر نیست. هر اندازه مشارکت شـهروندان بیشتـر باشـد، رونـد پلانیسازی سـاحات غیرپلانی، ارائهٔ خدمات شهری، دسترسی به تأسیسات عامه و ایجاد زیربناهای معیاری نیز با سرعت بیشتر پیش خواهد رفت. امیدواریم با همکاری شهروندان، در آینده شاهد شهری زیبا، منظم و پاسخگو به تمامی نیازمندیهای شهری باشیم.»
پلانیسازی؛ فصل نوین توسعهٔ شهر کابل