یک شهروند: «مردم قدیم کابل، در کارهای عامالمنفعه پیشگام بودند.»
✍️ محمد «شهیر»
یکی از ارزشهای پرسود و ثمری که مردم با بهرهگیری از آن به مشکلات محیطی نقطهٔ پایان میگذاشتند، کارهای گروهی و جمعی بود که مانند خون در شریان زندگی شهری جریان داشت. در کابل قدیم هر شهروند شهر را خانهٔ بزرگ خود دانسته و هر کدام کارهای شایستهای را در امر سرسبزی، شکوفایی، طراوت و گوارایی شهر انجام میدادند. به همین دلیل، شهر کابل از هر رهگذر شهر زیبا، پاک و دلپذیر شده بود. در این فرایند، حتا پیش از این که نهادها و ادارات دولتی و به خصوص شاروالی کابل اقدام کند، مردم پیشگام میشدند و کاری كه از دستشان بر میآمد انجام میدادند. مثالهای برجستهٔ آن، در غرس نهال، پاککاری جویها، کاریزها، حتی کمک به همسایهها و سایر مسائل شهری به چشم میخورد. شاروالی کابل برای احیا و زنده نگهداشتن این عنعنۀ پسندیده و پرسود و ثمر، راهاندازی حشرهای تنظیفی را در دستور کار خویش قرار داده و با سازماندهی آن در نواحی شهر بستری را برای مشارکت مردم مساعد گردانیده تا مردم در کنار تیم تنظیف این اداره، در پاککاری و نظافت محلات زندگی و کارشان سهم گیرند.
یکی از باشندگان شهر کابل که در صف کارگران تنظیف پیوسته و در پاککاری کوچهشان شرکت کرده بود، گفت: «شهر پاک نمادی از فرهنگ شهرنشینی به حساب میآید. مردم با بهرهگیری از این فرهنگ، همواره در پاک نگهداشتن کوچه، گذر و شهرشان شرکت میکردند. با آن که در گذشتهها شهر کابل انکشاف نیافته بود و خانههای گِلی، کوچهها کمعرض و زبـالهدانیها وجود نداشت؛ اما با همه دشواریها مردم زبالهها را با کراچی دستی به دوردستها انتقال میدادند و همچنان کوچهها پاک بود یا در زمستانها که برفهای فراوان میبارید که در نهایت مسیر عبور مردم مسدود میشد، باشندگان محل با کارهای گروهی و جمعی برفها را انتقال و کوچهها را بهروی رفت و آمد باز نگه میداشتند. شاروالی کابل که احیای این عنعنۀ سودمند را در دستور کار خویش قرار داده، تداعیکنندهای خاطرات شیرین گذشته میباشد که دوباره زنده شده است.» او افزود: با آن که بنابر کبر سن قدرت و توانایی کارهای فزیکی را ندارم؛ اما تا آنجایی توانایی جسمیام اجازه میدهد، همراه با دیگر باشندگان محل در کنار عملهای تنظیف شاروالی کابل قرار گرفتهام تا کوچهٔ ما پاک گردد. لازم نیست تا مانند عمله شاروالی کابل کارهای بزرگ را انجام دهیم؛ بلکه با انداختن زبالهها و پسماندهها در زبالهدانیها که در نزدیکترین مکان زیست و محل کار ما گذاشته شده است، می توانیم کار بزرگی را برای پاک نگهداشتن شهر انجام دهیم.