✍🏻احسان‌الله «مبارز»
سلامت و صحت شهروندان شهر کـابل، نخسـتین اولـویت و ارزشمندترین ثـروتی است که شاروالی کابل بیش از هر مورد دیگری، پاسدار و نگهبان آن است. تأمین سلامت آن‌ها نخستین حلقه و زنجیرهٔ یک شهر سالم و با نظم است؛ زنجیره‌ای که از بازارهای شهر کابل و سفره‌های مردم آغاز و با اعتماد مردم نسبت به نهادهای خدماتی پایان می‌یابد. در این میان، نظارت مداوم بر قصابی‌ها و جلوگیری از فروش گوشتهای فاسدشده و حرام، به‌‌رغم پاسداری از جان انسان‌ها، صیانت از اعتماد آنان نسبت به مسئولین است. بازارهای کابل به طور روزانه مطابق چک‌لیست و طرز العمل ریاست صحت محیطی و محیط زیست، کنترول و بررسی شده و از آن‌عده اصنافی که مشکل صحی دارند در ابتدا تعهد اخذ گردیده بعداً اصلاح و یا مهرولاک می‌شود. ریاست صحت محیطی و محیط زیست شاروالی کابل روزانه سه تیم مختلف به‌شکل سیار دارد که بازارهای شهر کابل را بررسی و نظارت می کنند.
در شهر کابل به‌طور روزانه قصابی‌ها کنترول و بررسی می‌گردد که به‌طور اوسط در هر ماه ۴۰۰ تا ۵۰۰ اصناف قصابی بررسی می‌شود. همهٔ اصناف مربوط ریاست صحت محیطی و محیط زیست به‌طور موسمی کنترول می‌گردد. مثلا در گرما بیشتر تخلف در اصناف قصابی‌ها، کشتار خودسرانه و نظافت و در موسم زمستان بیشتر تخلفات در بلند منزل‌ها مشاهده می‌گردد که دود سیاه و غلیظ را تولید می‌کند.
قصابان شهر کابل باید مطابق طرزالعمل ریاست صحت محیطی و آن طور که برای‌شان آگـاهی‌دهی صورت گرفته، فعالیت‌های خود را عیار نمایند. مثلاً برای دوکـان‌های قصابی کاشی‌کاری، داشتن کارت صحت، نظافت منظم فضای داخل و بیرون، داشتن دروازهٔ شیشه‌ای، بکس کمک‌هـای اولیه، جالی دروازه، هواکش برقی و گوشت لیبل‌دار از مسلخ‌های معیاری لازم و ضروری است.
قابل یادآوری است که تمام گوشتهای که داخل بازار وارد می‌شوند همرای نمایندهٔ وزارت محترم زراعت، چک و معاینه تخنیکی صورت می‌گیرد. مفتی فضل‌کریم «احمد» معـاون ریاست صحت محیطی و محیط زیست شاروالی کابل گفت: «کمیتهٔ موظف، متشکل از شـاروالی کـابل و نهادهـای مربوطه، از قبل اعلام کـرده است کـه قصـابان، فعالیت‌کنندگان طعام‌خانه‌ها، ادارات دولتی، نهادهای خصوصی و عموم شهروندان مکلف‌اند تا گوشت مورد نیاز خود را از مسلخ‌های معیاری تهیه کرده و از خریداری گوشت از منابع غیرمطمئن و غیرصحی خودداری کنند. تهیهٔ گوشت از مسلخ‌های معیاری اهمیت زیادی دارد، به‌طور مثال، به‌صورت عموم مواشی اولاً از لحاظ صحی معاینه شده، بعد از ۲۴ ساعت قرنطین و حلالۀ معیاری صورت می‌گیرد. در نهایت، از آفات حیوانی نیز جلوگیری صورت می‌گیرد. لازم به ذکر است که گوشت فاسدشده معمولاً از طریق بوی نامطبوع قابل شناسایی است. همچنین، تغییر رنگ گوشت مایل به آبی و ایجاد لایهٔ چسب‌مانند بر سطح آن، از نشانه‌های گوشت فاســدشده، به‌شـمار مـی‌رونـد؛ بنابراین، چنین گوشتی نباید مورد استفاده قرار گیرد. در سال جاری بیش از ۱۰ مال‌گدام گوشت فاسدشده به‌دست آمده و طبق معیارها، هدر گردیده است. طور مثال، از ناحیه نهم از یک سردخانه، گوشت منجمد به‌مقدار ۷۷۰۰ کیلو گرام گوشت فاسدشدۀ مرغ شناسایی و هدر گردید است. در ادامه، مسئولان ریاست صحت محیطی و محیط زیست شاروالی کابل، با همکاری حوزهٔ امنیتی چهارم، یک رأس حیوان فاسدشده را در مربوطات این ناحیه شناسایی و پس از انتقال، به‌گونهٔ مصون از بین بردند.
مفتی فضل‌کریم «احمد» معاون ریاست صحت محیطی و محیط زیست شاروالی کابل، در این مورد گفت که بر اساس معلومات ابتدایی، گوشت این مواشی فاسد بوده و قابل استفادهٔ غذایی نبود.
وی افزود که فرد متخلف قصد داشت گوشت این مواشی را از طریق یک قصابی به‌فروش برساند که از این اقدام جلوگیری شد. معاون ریاست صحت محیطی و محیط زیست شاروالی کابل تأکید کرد که عامل این تخلف شناسایی و مورد پیگیری قرار خواهد گرفت تا از تکرار چنین موارد و تهدید سلامت شهروندان جلوگیری شود. گوشتهای فاسدشده ابتدا با حضور داکتر وزارت محترم زراعت شناسایی و پس از آن، در ساحهٔ گزک به‌گونهٔ صحی هدر می‌گردد. به این منظور، گوشتهای فاسدشده در زیر موترهای چین‌دار انداخته شده و با عبور موتر از بالای آن، از بین برده می‌شوند. در مورد چگونگی برخورد مسئولین با متخلفین باید گفت که در قدم نخست از متخلفان تعهد گرفته می‌شود تا در آینده مرتکب تخلف نشوند؛ اما در صورت تکرار تخلف، فعالیت دوکان یا گدام متوقف و مهرولاک شده، متخلف در نهایت به ارگان‌های عدلی و قضایی معرفی می‌گردد. ضمناً، قصابی‌هایی که به‌گونهٔ دوام‌دار مرتکب تخلف می‌شوند و به توصیه‌ها و اقدامات اصلاحی مسئولین توجه نمی‌کنند، جواز فعالیت‌شان از سوی شاروالی کابل لغو شده و یا به ترک پیشهٔ آنان اقدام می‌شود. بیشترین مشکلات و چالش‌های موجود در روند بررسی و نظارت بر بازارها را می‌توان به موارد آتی خلاصه کرد:
الف. رعایت‌نشدن اصول حفظ‌الصحه توسط شماری از قصابی‌ها؛
ب. نگهداری نادرست مواد غذایی؛ ج. فروش مواد غذایی تاریخ‌گذشته؛ د. عرضهٔ مواد غذایی در مکان‌های نامناسب.
شریعت اسلام فروش گوشتهای فاسدشده و حرام را صریحاً منع نموده است. آن‌چنان که خداوند متعال می‌فرمایند: «خوردن مواد ناپاک که تناسبی با جسم و روح شما ندارند بر شما حرام شده است. مانند گوشت مردار، خون، گوشت خوک، آن‌چه به‌نام غیر خدا کشته‌‌شده، حیوان خفه‌شده، آن‌چه به ضرب چوب و سنگ مرده، آن‌چه به‌سبب افتیدن از بلندی جان داده، حیوانی که به ضرب شاخ حیوان دیگر از بین رفته و حیوانی که درنده‌ای آن را کشته و از آن خورده؛ مگر آن‌چه را که در آستانهٔ مرگ، قابل تذکیه بوده و شما به دستور شرع ذبح کرده‌اید… الخ»
(قرآن کریم، سورهٔ مائده/ آیهٔ۳) همچنان از ابوهریره رضی‌الله و عنه روایت است که رسول‌الله صلی‌الله علیهوسلم در حدیثی چنین فرمودند: «هر کس ما را فریب دهد، از ما نیست.» (صحیح مسلم، شمارهٔ حدیث ۱۰۲، ۱۴۶ و ۱۴۷) از ابی سعيد سعد بن مالك بن سنان‌الخدری رضی‌الله تعالى عنه روایت است که پیامبر اکرم صلی‌الله علیهوسلم می‌فرمایند: «نه ضرر رساندن درست است و نه هم ضرر متقابل یعنی نباید به خود و یا به دیگران ضرر رساند.» (رواه ابن ماجه، شمارهٔ حدیث، ۲۳۴۱) بنابراین شریعت اسلام بر اصل عدالت تأکید می‌کند تا حق مؤمن و مسلمانی تلف نگردد. {قابل ذکر است که باشندگان کابل می‌توانند از طریق شمارهٔ شکایات (۱۵۵) شاروالی، شکایات خویش را مطرح نموده و یا از طریق وکیل و نمایندهٔ منطقه با مسئولین در ارتباط شوند.
همچنان، از طریق برنامه یا اپلیکیشن جدید که توسط شاروالی کابل ایجاد شده است، شهروندان می‌توانند شکایات و مشکلات خود را به‌گونهٔ آسان و سریع ثبت و ارسال کنند. شهروندان در تأمین نظم بازارها نقش اساسی دارند و می‌توانند به‌صورت روزمره وضعیت بازارها و موارد تخلف را به مسئولان گزارش دهند.} در اخیر، پیام ما به شهروندان کابل این است که هنگام خریدوفروش مواد خوراکی، توجه لازم داشته باشند؛ به‌ویژه هنگام خرید مواد غذایی، به تاریخ تولید و انقضای آن دقت کنند و در زمان خرید گوشت، از صحی‌بودن و کیفیت آن اطمینان حاصل نمایند.
از تاجران و فروشندگان محترم نیز تقاضا می‌شود تا اجناس باکیفیت و صحی را به شهروندان عرضه کرده و با رعایت اصول صحی و تجارتی، در تأمین سلامت، حفظ اعتماد و تأمین رفاه مردم گام‌های مؤثر بردارند.
از مقالات پامیر؛ هفته‌نامه رسمی نشرات شاروالی کابل