محیط زیست کابل؛ از چالش‌ها تا راه‌کارها

سرمقاله

محیط زیست سالم، یکی از اساسی‌ترین مؤلفه‌های زندگی سالم، توسعۀ پایدار و آیندۀ مطمئن هر جامعه به‌شمار می‌رود. از همین‌رو، حفاظت از محیط زیست و کاهش آسیب‌های ناشی از آلودگی و تخریب محیطی، در شمار مسئولیت‌های مهم نهادهای شهری و شهروندان قرار دارد.
شهر کابل طی دهه‌های گذشته، بنابر عوامل متعددی با چالش‌های جدی محیط‌زیستی روبه‌رو بوده است. کاهش فضای سبز، آلودگی، تخریب کانال‌ها، انباشت زباله‌ها و آسیب دیدن باغ‌ها و پارک‌های شهری، سیمای طبیعی و محیط زیست کابل را متاثر گردانید و به یک دغدغۀ جدی برای شهروندان تبدیل کرده بود.
در حکومت‌های گذشته، نهادهای مختلف مسئول برای رسیدگی به این مشکلات اقداماتی انجام داده‌اند؛ اما نبود برنامه‌های منسجم، دوام‌دار و مبتنی بر نیازهای واقعی شهر، سبب گردید که بسیاری از این اقدامات نتواند به راه‌حل‌های پایدار تبدیل شود.
حفاظت از محیط زیست، نیازمند برنامه‌ریزی درازمدت، اقدامات عملی و مشارکت همه‌جانبه است؛ نه اقداماتی مقطعی و پراکنده.
شاروالی کابل با درک این ضرورت، حفاظت از محیط زیست و توسعۀ فضای سبز را در شمار اولویت‌های کاری خویش قرار داده و در بخش‌های مختلف، اقدامات عملی را روی دست گرفته است.
توسعه و احداث سرک‌های عمومی، فرعی و اتصالی، کانکریت‌ریزی کوچه‌ها، پاک‌کاری و بازسازی کانال‌های موجود و اعمار کانال‌های جدید در نقاط آسیب‌پذیر، از جمله اقداماتی است که در راستای بهبود محیط شهری و کاهش آسیب‌های ناشی از وضعیت نامناسب زیرساخت‌ها انجام شده است.
در کنار آن، بازسازی پارک‌ها و باغ‌های قدیمی، ایجاد پارک‌های جدید، توسعۀ فضای سبز و غرس میلیون‌ها اصله‌نهال و بته‌های گل در پارک‌ها، کنار جاده‌ها، تپه‌ها و ارتفاعات شهر، گام‌هایی است که می‌تواند در بهبود سیمای شهری و تقویت فضای سبز کابل نقش مهمی داشته باشد. با این حال، ساخت سرک، ایجاد پارک و غرس نهال، زمانی می‌تواند به نتیجۀ پایدار برسد که با فرهنگ مشارکت عمومی و افزایش آگاهی شهروندان همراه باشد. حفاظت از محیط زیست تنها مسئولیت یک اداره یا نهاد مشخص نیست؛ بلکه مسئولیتی مشترک است که از خانه و محله آغاز می‌شود و در سطح شهر گسترش می‌یابد.
از همین منظر، برنامه‌های آگاهی‌دهی در بارۀ اهمیت محیط زیست سالم، معرفی عوامل آلاینده، ارائه مشوره‌های صحی در زمینۀ حفظ‌الصحۀ فردی و محیطی و تأکید بر مسئولیت‌های دینی، اجتماعی و شهروندی در قبال محیط زیست، اهمیت ویژه دارد.
جامعه‌ای که شهروندان آن نسبت به پاکیزگی محیط، حفظ فضای سبز، جلوگیری از تخریب تأسیسات شهری و رعایت اصول محیط زیستی احساس مسئولیت داشته باشند، می‌تواند مسیر توسعۀ پایدار را با اطمینان بیشتری بپیماید.
کابل، شهری با پیشینۀ تاریخی و فرهنگی پربار، در گذشته به باغ‌ها، سرسبزی و آب‌وهوای دلپذیرش شهرت داشت. بازگرداندن این سیمای سبز،با برنامه‌ریزی درست، اقدامات مستمر و همکاری میان نهادهای مسئول و شهروندان، امکان‌پذیر بوده می‌توان گام‌های مؤثری در این مسیر برداشت. هر نهالی که غرس می‌شود، هر پارکی که احیا می‌گردد، هر کانالی که پاک‌سازی می‌شود و هر شهروندی که در پاکیزگی و سرسبزی شهر سهم می‌گیرد، بخشی از آیندۀ کابل را می‌سازد.
با این حال ضرورت است تا همه در این مسئولیت مهم سهم بگیریم و کابل را زیبا بیاراییم.

از مقالات «پامیر»؛ هفته‌نامهٔ رسمی شاروالی کابل