هوای شهر کابل؛ روایتی از این چشم‌انداز

✍️ احسان‌الله «مبارز»
کابل، شهری با داشتن بیش از ۶ میلیون نفوس و از سویی هم، با عبورومرور میلیون‌ها نفوس از دیگر ولایات و سرازیرشدن مهاجرین از کشورهای خارجی هوای آن به‌گونهٔ بی‌سابقه آلوده شده است. لازم به ذکر است که تنها دلیل آلودگی هوا این آمار از تعداد نفوس نیست، بلکه عدم رعایت اصول شهرنشینی و عدم توجه به ارزش‌های نظم شهری توسط تعدادی از شهروندان باعث آلودگی هوا شده است. در برخی از کشورها، شهرهایی هستند که از نفوس‌ زیادتری برخوردار هستند، امـا با رعایت اصـول حفظ‌الصحهٔ محیطی توانسته‌اند به راحتی هوا را پاک و بهتر نگه دارند. بدین منظور، هوای پاک و عاری از هر نوع آلودگی میسر نیست مگر این‌که هر شهروند باید مسئولیت خویش را در قبال شهر و محیط زیست درک نموده و در پاک نگهداشتن آن سعی و تلاش نماید. بدون شک، آلودگی هوا تنها یک مشکل محیط‌زیستی نیست؛ بلکه با سلامت، آرامش و کیفیت زندگی شهروندان پیوند مستقیم دارد. دود موترها، سوخت‌های نامرغوب، سـوزاندن زبـالـه‌هـا و برخـی فعالیت‌هـای نادرست شــهری، هرکدام می‌توانند سهمی در آلوده‌شدن هوای شهر کابل داشته باشند. کاهش چنین آلودگی‌ها، تنها با اقدامات ادارات مسئول امکان‌پذیر نیست. بدون تردید، وظیفهٔ مسئولین این نیست که به درب دروازهٔ هر یک از شهرنشینان بروند و آن‌ها را در این زمینه توصیه کنند، بنابراین همکاری شهروندان نیز در پاک نگهداشتن محیط زیست اهمیت حیاتی و اساسی دارد. شهر پاک و هوای سالم، نتیجهٔ رفتارهای درست و مسئولانهٔ همهٔ شهروندان است. استفادهٔ درست از وسایط نقلیه، خودداری از سوزاندن زباله‌های پلاستیکی، جلوگیری از ایجاد دود و رعایت اصول محیط‌زیستی، اقداماتی ساده اما اثرگذار‌اند. هر شهروند می‌تواند با رعایت همین نکات کوچک، در بهتر شدن هوای شهر سهم بگیرد. کابل خانهٔ مشترک همهٔ ماست؛ بنابراین پاکیزگی و هوای سالم آن نیز مسئولیت مشترک ماست. اگر هر شهروند در کنار مطالبهٔ خدمات ارزشمند، مسئولیت خویش را در برابر محیط‌زیست و نظم شهری نیز جدی بگیرد، می‌توان امیدوار بود که آسمان کابل دوباره هوای پاک‌تری را تجربه کند.
روی‌هم‌رفته، شماری از شهروندان در چندین نواحی شهر کابل سوزاندن زباله‌ها و آلوده‌سازی محیط زیست را خطرناک عنوان نموده و از سایر باشندگان این شهر خواستند که با آلوده‌سازی بیش از حد فضاهای عمومی سلامت مردم را به خطر مواجه نسازند.
فواد باشندهٔ ناحیه هفتم، «سوزاندن زباله‌ها افزون بر این‌که دود و بوی ناخوشایند ایجاد می‌کند همچنان محل زندگی ما را آلوده می‌سازد.
ما شهروندان باید بدانیم که پاکی محیط زیست تنها وظیفهٔ شاروالی نیست، بلکه هرکدام ما در حفظ پاکیزگی و سلامت محلهٔ خود مسئولیت داریم.»
حامد شهروند ناحیه دوم همچنان می‌گوید: «گاهی یک کیسه زباله که در گوشه‌ای سوزانده می‌شود، شاید برای فردی ساده به نظر برسد؛ اما دود آن در فضای اطراف پخش می‌شود و بر زندگی همه اثر می‌گذارد. اگر هر شهروند زباله‌هایش را به‌گونهٔ درست مدیریت کند و از سوزاندن آن خودداری نماید، می‌توانیم محیطی پاک و سالم داشته باشیم.»
همچنان، حمدالله شهروند ناحیه دهم می‌گوید: «متأسفانه برخی شهروندان از پلاستیک و مواد زاید به‌عنوان سوخت استفاده می‌کنند؛ در حالی‌که دود ناشی از سوختاندن پلاستیک می‌تواند مواد زیان‌آور و سمی وارد هوا نموده و برای سلامت انسان خطرناک باشد.
چنین دودهایی، به‌ویژه در صورت تماس و تنفس مداوم، می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های تنفسی، جلدی و برخی مشکلات جدی صحی، از جمله سرطان را افزایش دهد. از این جهت، بهتر است هر شهروند در انتخاب نوع سوخت و شیوهٔ دفع زباله، مسئولانه عمل کند تا هم هوای شهر پاک بماند و هم سلامت مردم آسیب نبیند.»
در نهایت رعایت اصول حفظ‌الصحهٔ محیطی مسئولیت مشترک نهاد‌های مسئول و شهروندان است که شریعت اسلام همه را ملزم نموده است تا به حیات دیگران ضرر نرسانیم و سلامت اطرافیان خویش را به خطر مواجه نسازیم.
بدین منظور، با مساعی در پاک نگهداری ماحول خویش، قول معروف «شهر ما خانه و لانهٔ ماست‌.» را تحقق بخشیم.

از مقاله های پامیر؛ هفته نامه رسمی نشرات شاروالی کابل