
✍🏻احسانالله «مبارز»
از آنجایی که اکثریت زبالهها پلاستیک و از جنس پلاستیک هستند، در صورتی که آنها در آبروها و کانالها انداخته شوند، بدون تردید سمّی در جان طبیعت و انسانها هستند. بهدلیل تجزیه ناپذیریی پلاستیک که سالها در محیط زیست باقی میماند و از بین نمیرود، میتواند در درازمدت ضررهایی مانند تخریب خاک، مانع رشد و نموی گیاهان، از دست دادن مواد مفید خاک و عدم جذب هوا و اکسیژن را در پی داشته باشد. در نهایت، در صورت تداوم این روند چرخهٔ طبیعت به چالش مواجه خواهد شد. محیط زیست عاری از هر نوع آلودگی و ناپاکی، مشروط است بر رعایت فرهنگ شهرنشینی و توجه اساسی به طبیعت. شهرنشینی باید تابع مجموع اصول و ضوابط باشد تا عموم مردم بتوانند در آرامش زندگی کنند. ازینرو، یکی از مصادیق شهرنشینی، توجه به کانالها و آبروهاست. در صورت بیپروایی و عدم توجه باشندگان و شهرنشینان به آنها، بهرغم آن که محیط و ماحول متعفن و بدبوی میشوند سبب امراض جلدی و کشنده خواهند شد. نخستین نکتهای که باید به آن توجه شود، نقش مشارکت عمومی در مدیریت پسماند است. بدون همکاری شهروندان، هیچ برنامهای برای پاکسازی کانالها و آبروها ثمربخش نخواهد بود. آموزش فرد بهفرد در محلات و تشویق خانوادههایی که زبالهها را به ایستگاههای مشخص تحویل میدهند، میتواند فرهنگ مسئولیتپذیری را در برابر محیط زیست زنده کند. حال آن که شاروالی کابل در فاصلههای کوتاه سطلهای زباله را نصب نموده است تا شهر سطره و پاک باقی بماند. تجربه نشان داده است که آگاهیبخشی و تشویق مردم همراه با تسهیلات، رفتار پایدار را در دل مردم زنده نگه میدارد؛ فعالیتهای که شاروالی کابل هم در امر آموزش و آگاهیدهی اقدام بیپیشینه و جدی نموده است و هم تسهیلات از جمله، سطلهای زباله را در مسیر پیادهروهای شهری و کوچهها نصب نموده است. بنابراین، مسئولان شاروالی کابل از شهروندان میخواهند تا با خودداری از ریختن زباله و تخلیهٔ فاضلاب در کانال، در حفظ پاکی و باز نگهداشتن مسیر آن همکاری کنند؛ زیرا پاککاری و لوشکشی این کانال به منابع و امکانات گسترده نیاز دارد همچنان حفاظت از آن، مسئولیت مشترک نهاد شاروالی و شهروندان است. بهمنظور رفع انسداد و بهبود ظرفیت انتقال آب در کانال وزیر آباد، پرسونل ریاست تنظیف شاروالی کابل روند پاککاری اساسی و لوشکشی بخشهای مسدود آن را آغاز کردهاند. این ادارهٔ خدماتی برای بهبود جریان آبهای سطحی، ۶ کیلومتر کانال نامبرده را بهگونهٔ اساسی پاککاری و لوشکشی میکند. کانال بزرگ و آبگیر وزیرآباد، بهعنوان یکی از مسیرهای مهم انتقال آبهای سطحی در شهر کابل، از ساحهٔ پروان سوم تا شمال میدان هوایی امتداد یافته و آبهای سطحی مربوطات نواحی دوم، چهارم، دهم، یازدهم، پانزدهم و هفدهم را انتقال میدهد. انجنیر نویداحمد «شیرزاد» آمر کانالهای ریاست تنظیف شاروالی کابل، میگوید که این کانال حدود ۲۰ کیلومتر طول دارد و قرار است ۶ کیلومتر آن بهگونهٔ اساسی پاککاری و لوشکشی شود. به گفتهٔ وی، همزمان با این روند، اقدامات لازم برای ایجاد بندها و دروازهها نیز روی دست گرفته شده است. وی افزود: ریختن انواع زباله و تخلیهٔ فاضلاب از سوی برخی شهروندان در مسیر کانال، از عوامل عمدهٔ انسداد این مجرای آبرو بهشمار میرود؛ مشکلی که میتواند جریان آبهای سطحی را مختل سازد و در زمان بارندگی، زمینهٔ بروز مشکلات را فراهم کند.
در فرجام، آنچه اهمیت دارد این است که پاکی کانالها و آبروها نقش اساسی و حیاتی در پاکی محیط زیست و سلامت شهروندان دارد. جلوگیری از انداختن زبالهها در این مسیرها نیازمند احساس مسئولیت مشترک و همگانی است. بیگمان شهر عاری از آلودگی، بازتاب فرهنگ شهرنشینی است.
زباله در کانال؛ سمّی در جان طبیعت


